Werken achter een scherm
Beeldschermwerk: pauzes, Arbo-regels en klachten
Beeldschermwerk moet volgens het Arbobesluit regelmatig worden onderbroken door ander werk of pauzes. De gangbare richtlijn is maximaal 2 uur achter elkaar en 6 uur per dag. Voor je ogen helpt elke 20 minuten even ver weg kijken. Heb je een beeldschermbril nodig, dan zorgt je werkgever daarvoor.
Veelvoorkomende klachten
Lang achter een scherm werken geeft vaak dezelfde klachten: droge, branderige of vermoeide ogen, wazig zien aan het eind van de dag, hoofdpijn, en een stijve nek en schouders. Bij oogklachten van schermwerk spreken oogzorgprofessionals van digitale oogvermoeidheid.
- Droge ogen: achter een scherm knipper je minder vaak en minder volledig, waardoor je traanfilm sneller verdampt.
- Vermoeide ogen en hoofdpijn: je scherpstelspier staat urenlang aangespannen op korte afstand.
- Nek en schouders: je hoofd schuift langzaam naar voren, vooral bij een laptop zonder losse monitor.
Wat zeggen de Arbo-regels?
- Afwisseling en pauzes. De werkgever organiseert het werk zo dat beeldschermwerk regelmatig wordt onderbroken door ander werk of pauzes (Arbobesluit artikel 5.10). De gangbare richtlijn in Arbocatalogi: niet langer dan 2 uur achter elkaar.
- Maximaal 6 uur per dag. Dit staat niet als harde grens in de wet, maar is het advies uit de toelichting en de meeste Arbocatalogi.
- Oogonderzoek en beeldschermbril. Werknemers met beeldschermwerk hebben recht op een passend oogonderzoek. Blijkt een speciale beeldschermbril nodig, dan zorgt de werkgever daarvoor (artikel 5.11).
- De werkplek. Werk je meer dan 2 uur per dag op een laptop, dan hoort er een los scherm of los toetsenbord bij (artikel 5.12).
Wat kun je zelf doen?
- Volg de 20-20-20-regel: kijk elke 20 minuten 20 seconden naar iets op 6 meter afstand.
- Knipper bewust tijdens die pauzes, een paar keer rustig en volledig.
- Sta elk uur even op en neem na maximaal 2 uur een echte pauze.
- Zet je scherm goed: bovenrand op of net onder ooghoogte, op een armlengte afstand, zonder fel licht erachter of erop.
- Drink genoeg water en zorg voor frisse lucht.
- Laat je ogen meten als klachten blijven. Een kleine sterkte of beginnende leesafstand-klachten (vanaf een jaar of 40) maken schermwerk veel zwaarder.
Pauzesoftware
Veel werkgevers adviseren pauzesoftware die je op tijd aan pauzes herinnert. Knippr doet dat gratis voor Mac en Windows, wacht tijdens videogesprekken en presentaties, en heeft een houdingscoach die lokaal op je computer werkt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uur beeldschermwerk per dag mag?
De wet noemt geen harde grens. Het advies is maximaal 6 uur per dag en niet langer dan 2 uur achter elkaar zonder afwisseling of pauze.
Betaalt mijn werkgever mijn beeldschermbril?
Als uit een oogonderzoek blijkt dat je een speciale bril voor beeldschermwerk nodig hebt, moet de werkgever daarvoor zorgen, eventueel via een vergoedingsregeling. Een gewone bril voor dagelijks gebruik valt daar meestal niet onder.
Gelden de regels ook als ik thuiswerk?
Ja, de werkgever blijft verantwoordelijk voor een goede werkplek en werkorganisatie, ook bij thuiswerken.
Helpt een blauwlichtfilter tegen vermoeide ogen?
Een Cochrane-review uit 2023 vond geen bewijs dat blauwlichtfilterende brillenglazen oogvermoeidheid door schermwerk verminderen.
Bronnen
- Arbobesluit, hoofdstuk 5, afdeling 2 (beeldschermwerk)
- Arbocatalogus: Beeldschermwerk in de Arbowet
- Talens-Estarelles e.a. (2023). The effects of breaks on digital eye strain, dry eye and binocular vision. Contact Lens & Anterior Eye
- Singh e.a. (2023). Blue-light filtering spectacle lenses. Cochrane Database Syst Rev
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Twijfel je over je ogen of die van je kind, ga dan langs bij een opticien, optometrist, huisarts of oogarts.