Uitleg van een contactlensspecialist

Nachtlenzen (orthokeratologie): hoe werkt het?

Door Bas, opticien en contactlensspecialist · Bijgewerkt 7 oktober 2026

Nachtlenzen zijn harde contactlenzen die je ’s nachts draagt. Ze vormen het hoornvlies tijdelijk een beetje om, zodat je overdag zonder bril of lenzen scherp ziet. Bij kinderen remmen ze ook de groei van het oog: gemiddeld 0,18 mm minder per jaar volgens een Cochrane-review.

Hoe werken nachtlenzen?

Een nachtlens is een speciaal ontworpen harde lens, gemaakt van zuurstofdoorlatend materiaal. Terwijl je slaapt, drukt de lens de bovenste laag van het hoornvlies heel licht plat in het midden. Na het uitnemen houdt het hoornvlies die vorm nog ongeveer een dag vast. Daardoor zie je overdag scherp zonder hulpmiddel. Het effect is omkeerbaar: stop je ermee, dan keert het hoornvlies binnen enkele dagen tot weken terug naar de oude vorm.

Waarom nachtlenzen bij kinderen met bijziendheid?

Behalve scherp zien zonder bril hebben nachtlenzen bij kinderen een tweede doel: de groei van het oog afremmen. De lens verandert hoe het licht aan de rand van het netvlies valt, en dat lijkt een signaal te geven om minder hard te groeien. In de Cochrane-review van 2025 groeide het oog met nachtlenzen gemiddeld 0,18 mm per jaar minder dan zonder behandeling, met redelijke zekerheid. Ook met atropine-oogdruppels erbij was het effect nog iets groter. Elke dioptrie minder bijziendheid telt; zie bijziendheid bij kinderen.

Voor wie zijn nachtlenzen geschikt?

• Kinderen (vaak vanaf een jaar of 7 à 8) en volwassenen met lage tot matige bijziendheid, eventueel met een beetje cilinder.
• Mensen die overdag geen bril of lenzen willen, bijvoorbeeld bij sport of zwemmen.
• Gezonde ogen zonder actieve ontsteking, en een gezin dat de dagelijkse hygiëne goed kan volhouden.

Of je ogen geschikt zijn, bepaalt een contactlensspecialist met een meting van het hoornvlies (topografie). De lenzen worden op maat gemaakt.

Zijn nachtlenzen veilig?

Nachtlenzen zijn veilig als ze goed worden aangepast en verzorgd, maar zoals bij elke lens die je in slaap draagt is er een klein risico op een ernstige hoornvliesontsteking (microbiële keratitis). In een Amerikaanse studie was dat bij kinderen naar schatting 13,9 per 10.000 draagjaren, vergelijkbaar met andere lenzen die je in slaap draagt. Dat risico houd je laag door:

• lenzen en houder nooit met kraanwater in aanraking te laten komen;
• handen goed te wassen en de voorgeschreven vloeistoffen te gebruiken;
• de lenzen niet te dragen bij een rood, pijnlijk of lichtschuw oog, en dan direct contact op te nemen;
• de controles bij je contactlensspecialist niet over te slaan en de lenzen op tijd te vervangen.

Wat zijn de nadelen?

• Wennen: de eerste nachten voel je de lens en kan het zicht nog wisselen.
• Dagelijkse discipline met inzetten, uitnemen en schoonmaken.
• Soms halo’s of minder contrast in het donker, vooral in het begin.
• Kosten: myopiemanagement wordt meestal als maandbedrag aangeboden, inclusief lenzen, vloeistoffen en controles, en wordt vaak niet of maar deels vergoed.
• Na stoppen kan het oog bij kinderen weer sneller gaan groeien; bespreek daarom samen wanneer stoppen verstandig is.

Nachtlenzen en leefstijl

Ook met nachtlenzen blijft de leefstijl uit de richtlijn de basis: elke dag 2 uur buiten, regelmatig ver weg kijken en de schermtijd binnen het advies. Knippr Kids helpt dat thuis vol te houden, naast de zorg van je contactlensspecialist.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Twijfel je over je ogen of die van je kind, ga dan langs bij een opticien, optometrist, huisarts of oogarts.